Đau khớp gối là bệnh gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa

Đau khớp gối là tình trạng phổ biến, xảy ra ở mọi lứa tuổi và gây ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt hằng ngày. Nhiều người băn khoăn đau khớp gối là bệnh gì và tại sao các cơn đau kéo dài mà không tự khỏi. Trên thực tế, đau khớp gối không phải là một bệnh riêng biệt mà là biểu hiện của nhiều vấn đề xương khớp khác nhau, từ thoái hóa đến viêm, chấn thương hoặc các bệnh tự miễn. Hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu và phương pháp phòng ngừa sẽ giúp bạn bảo vệ sức khỏe khớp gối, duy trì vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Nguyên nhân gây đau khớp gối

Để hiểu rõ đau khớp gối là bệnh gì, trước hết cần nắm nguyên nhân phổ biến gây ra triệu chứng này. Việc xác định đúng nguyên nhân giúp lựa chọn phương pháp phòng ngừa và điều trị phù hợp:

• Thoái hóa khớp gối: Sụn khớp bị bào mòn theo thời gian, dẫn đến ma sát giữa các đầu xương. Bệnh thường gây đau âm ỉ hoặc dữ dội, cứng khớp sau khi vận động.
• Chấn thương: Va đập, trượt ngã hoặc chơi thể thao quá sức dễ làm tổn thương sụn chêm, dây chằng và xương quanh khớp gối.
• Viêm khớp dạng thấp: Hệ miễn dịch tấn công nhầm mô khớp, dẫn đến viêm, sưng đỏ, đau nhức.
• Bệnh gout: Lắng đọng tinh thể urat trong khớp gối, gây cơn đau dữ dội, sưng nóng.
• Thừa cân, béo phì: Tăng áp lực lên khớp gối, làm hao mòn sụn và gây đau lâu dài.
• Lối sống ít vận động: Cơ bắp quanh khớp yếu, giảm khả năng nâng đỡ, khiến khớp gối dễ bị tổn thương.

Dấu hiệu nhận biết đau khớp gối

Nhận biết sớm các dấu hiệu giúp bạn trả lời câu hỏi đau khớp gối là bệnh gì và phòng ngừa biến chứng. Các triệu chứng cần lưu ý gồm:

• Đau nhức liên tục hoặc theo từng cơn: Đặc biệt khi đi bộ, leo cầu thang, đứng lâu hoặc vận động mạnh.
• Cứng khớp vào buổi sáng hoặc sau khi ngồi lâu: Khớp khó co duỗi linh hoạt.
• Sưng, đỏ hoặc nóng khớp: Dấu hiệu viêm hoặc thoái hóa nặng.
• Yếu cơ hoặc tê bì quanh khớp: Gây khó khăn trong di chuyển.
• Tiếng lạo xạo hoặc cảm giác cọ xát khi vận động: Thường gặp ở khớp gối thoái hóa.

Việc quan sát các triệu chứng này và đi khám sớm sẽ giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác nguyên nhân và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.

Các bệnh thường gặp liên quan đến đau khớp gối

Khi thắc mắc đau khớp gối là bệnh gì, bạn cần biết rằng đây không phải là một bệnh riêng biệt mà là triệu chứng chung của nhiều bệnh lý xương khớp. Mỗi bệnh sẽ có nguyên nhân, cơ chế và biểu hiện riêng, từ đó quyết định phương pháp điều trị phù hợp. Dưới đây là các bệnh thường gặp liên quan đến đau khớp gối:

Thoái hóa khớp gối

Thoái hóa khớp gối là nguyên nhân phổ biến nhất gây đau khớp gối, đặc biệt ở người trung niên và người cao tuổi. Sụn khớp theo thời gian bị bào mòn, làm tăng ma sát giữa các đầu xương. Triệu chứng điển hình bao gồm:

• Đau âm ỉ hoặc dữ dội khi vận động, đi lại hoặc leo cầu thang.
• Cứng khớp vào buổi sáng hoặc sau khi ngồi lâu.
• Tiếng lạo xạo hoặc cảm giác cọ xát trong khớp.
• Sưng nhẹ hoặc biến dạng khớp trong giai đoạn nặng.

Thoái hóa khớp gối nếu không được chăm sóc đúng cách có thể dẫn đến hạn chế vận động và giảm chất lượng cuộc sống.

Xem thêm: Thoái hóa khớp gối: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa

Viêm khớp dạng thấp

Viêm khớp dạng thấp là bệnh tự miễn, khi hệ miễn dịch tấn công nhầm vào mô khớp. Khác với thoái hóa, viêm khớp dạng thấp thường xuất hiện ở các khớp đối xứng, ví dụ như cả hai đầu gối cùng lúc. Các biểu hiện chính:

• Đau khớp, đặc biệt khi nghỉ ngơi vào buổi sáng.
• Sưng, nóng, đỏ và nhạy cảm quanh khớp.
• Biến dạng khớp nếu bệnh tiến triển lâu dài.
• Cứng khớp kéo dài trên 1 giờ mỗi buổi sáng.

Bệnh cần được theo dõi và điều trị sớm để tránh biến chứng nghiêm trọng như mất chức năng vận động.

Chấn thương sụn chêm hoặc dây chằng

Chấn thương sụn chêm hoặc dây chằng thường gặp ở những người vận động mạnh, chơi thể thao hoặc tai nạn lao động. Đây là nguyên nhân gây đau khớp gối cấp tính và ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đi lại. Triệu chứng bao gồm:

• Đau dữ dội, thường xuất hiện ngay sau chấn thương.
• Sưng nề, bầm tím quanh khớp gối.
• Khó duỗi hoặc gập khớp gối, cảm giác lỏng khớp.
• Cần vật lý trị liệu lâu dài hoặc phẫu thuật để phục hồi chức năng.

Việc chẩn đoán sớm và điều trị đúng phương pháp giúp khớp gối hồi phục nhanh hơn và giảm nguy cơ tái phát.

Gout hoặc viêm khớp nhiễm khuẩn

Một số trường hợp đau khớp gối xuất phát từ bệnh lý chuyển hóa hoặc nhiễm khuẩn:

• Gout: Do lắng đọng tinh thể urat trong khớp gối, gây sưng đỏ, nóng và đau dữ dội, thường xuất hiện theo cơn, đặc biệt vào ban đêm.
• Viêm khớp nhiễm khuẩn: Nhiễm trùng trong khớp dẫn đến sưng, nóng, đỏ, đau dữ dội và có thể sốt.

Cả hai trường hợp này cần được can thiệp y tế kịp thời để tránh tổn thương lâu dài và các biến chứng nghiêm trọng.

Phương pháp phòng ngừa đau khớp gối

Phòng bệnh tốt hơn chữa bệnh. Việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa giúp giảm áp lực lên khớp, tăng sức bền sụn và cải thiện vận động:

• Vận động đều đặn: Đi bộ, bơi lội, yoga giúp cơ đùi, cơ bụng khỏe, hỗ trợ nâng đỡ khớp gối.
• Duy trì cân nặng hợp lý: Giảm áp lực lên khớp, hạn chế thoái hóa.
• Chế độ dinh dưỡng khoa học: Bổ sung canxi, vitamin D, protein và omega-3.
• Giữ tư thế đúng, tránh mang vác sai cách: Giúp giảm áp lực lên sụn khớp.
• Thăm khám định kỳ: Khám bệnh tổng quát giúp phát hiện các bất thường sớm và theo dõi sức khỏe xương khớp.

Phương pháp điều trị đau khớp gối

Khi khớp gối xuất hiện tổn thương, việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp rất quan trọng. Trước khi tiến hành điều trị, người bệnh cần hiểu rõ tình trạng khớp và mức độ tổn thương. Điều này giúp lựa chọn phương pháp hiệu quả, giảm nguy cơ tái phát và cải thiện chất lượng cuộc sống:

• Điều trị bảo tồn: Nghỉ ngơi, sử dụng thuốc giảm đau, vật lý trị liệu, tập phục hồi chức năng.
• Can thiệp phẫu thuật: Áp dụng khi tổn thương nặng, thoái hóa nghiêm trọng hoặc chấn thương dây chằng, sụn chêm.
• Phối hợp chế độ ăn uống và vận động: Giúp duy trì kết quả điều trị lâu dài, hạn chế tái phát.

Việc kết hợp thăm khám định kỳ với khám bệnh tổng quát sẽ giúp theo dõi tiến triển và điều chỉnh phác đồ kịp thời.

Đau khớp gối là bệnh gì không chỉ là thắc mắc của nhiều người mà còn là vấn đề sức khỏe quan trọng cần chú ý. Đây là triệu chứng của nhiều bệnh lý xương khớp, từ thoái hóa, viêm đến chấn thương hoặc bệnh gout. Nhận biết sớm các dấu hiệu, duy trì lối sống lành mạnh, tập luyện đúng cách và thăm khám định kỳ qua khám bệnh tổng quát sẽ giúp bảo vệ khớp gối, phòng ngừa biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống. Khi xuất hiện đau khớp gối, đừng chủ quan – hãy chủ động thăm khám để phát hiện nguyên nhân và điều trị kịp thời.